حق شفعه دارد و آنچه را در مقابل اين سهم است به مشترى بدهد هر چند نزديك‌تر به احتياط آن است كه رضايت طرفين حاصل شود . مسأله 5 - در حقّ شفعه شرط است كه انتقال با بيع صورت گرفته باشد ، پس اگر با صداق ، صلح ، فديه و هبه انتقال يافته باشد ، حق شفعه ندارد . مسأله 6 - همانا شفعه زمانى ثابت مىشود كه مال مشترك بين دو نفر باشد ، پس شفعه بين سه نفر و بالاتر وجود ندارد ، ظاهراً فرقى نمىكند كه فروشنده يك نفر باشد و شريك دو نفر و يا شريك يك نفر باشد و فروشنده دو نفر . اگر ملك مشاع ابتدا بين دو نفر مشترك باشد و بعد يكى از دو شريك سهم خود را از يك جا و يا تدريجاً به ثالث انتقال دهد و در نتيجه شركاء سه نفر شده‌اند ، هنوز حق شفعه‌ى شريك اولى باقى است . سؤال اين جاست كه آيا شريك مىتواند سهم شريك ديگر با حق شفعه تملك نمايد يا اينكه بايد بر سهم هر دو اعمال نمايد ؟ در اين صورت دو قول موجود است كه گفتار اول خالى از وجه نيست . مسأله 7 - اگر خانه‌اى مشترك بين وقف و طلق مشترك باشد و سهمى كه طلق و رها است فروخته شود براى موقوف عليهم حق شفعه وجود ندارد هر چند يك نفر باشد اين حق براى متولى وقف نيز وجود ندارد . حتى اگر وقف در زمانى كه فروشش جايز است فروخته شود حق شفعه داشتن مالك طلق نيز محلّ اشكال است و اقوى نيز اين است كه اگر موقوفٌ عليهم متعدد باشند اين حق بر مالك طلق ثابت نمىگردد . مسأله 8 - در ثبوت حق شفعه شرط است كه شفيع بتواند ثمن معامله را به مشترى بدهد . پس اگر ناتوان در تسليم ثمن باشد حق شفعه ندارد . حتى اگر ضامن بياورد و يا رهن بگذارد . آنچه در حق شفعه معتبر است اين است كه شفيع بايست ثمن معامله را از قبل آماده نموده باشد . و اگر عذرى آورد كه پولم در جايى ديگر است سه روز بيشتر فرصت ندارد ، اگر ثمن در شهر ديگر است آن قدر منتظر مىماند كه عادتاً شفيع بتواند پول معامله آورد و بعد از آن نيز به مدت سه روز ديگر منتظر مىماند . البته ، اين شرط زمانى است فاصله شهر قبلى دور باشد كه مشترى متضرر نباشد اگر شفيع نتوانست پول را حاضر كند حق شفعه ندارد . مسأله 9 - شفيع بايد مسلمان باشد و اسلام شرط است البته زمانى كه مشترى مسلمان باشد ، پس اگر شفيع كافر باشد عليه مشترى مسلمان حق شفعه ندارد ، هرچند كه او ملك را از كافر خريدارى نموده باشد ، ولى اگر مشترى كافر باشد ، كافر عليه او حق شفعه دارد ، همانطور كه اگر مسلمان بود عليه كافر حق شفعه نداشت . مسأله 10 - حق شفعه براى شريك غايب نيز ثابت است ، پس او با حقّ شفعه بعد از